De Grote Depressie en de New Deal politiek van Roosevelt

Een van de meest spannende momenten in de geschiedenis van de Verenigde Staten, is het moment dat de Grote Depressie zijn intrede doet. Binnen de kortste keren blijken er enorme schulden te zijn en een volledige ontwaarding van het geld zorgt ervoor dat het vermogen van land en bedrijf verdwenen zijn. Uiteindelijk zal dit zorgen voor een ongewone hoge werkloosheid, en een complete chaos binnen het bankwezen. Amerika bloedt hard en trekt de rest van de wereld mee. In Duitsland gaan mensen in 1930 met een kruiwagen vol geld naar de supermarkt om boodschappen te doen, zo weinig is het geld nog waard.

Hoe ontstond de Grote Depressie?

In de jaren ’20 van de 20ste eeuw waren de burgers vol moed. De Eerste Wereldoorlog was afgelopen, Duitsland had de schuld in de schoenen geschoven gekregen en overal werd hard gewerkt aan de wederopbouw. Dit zorgde voor een flinke stimulans voor de economie en overal werd geld belegd om nog meer geld te maken. Ook in Amerika werd veel gespeculeerd met geleend geld, dat verkregen was bij de banken die zelf een probleem hadden. Zij hadden niet genoeg voorraden, maar schreven de leningen toch vol. In 1929 klapte de zeepbel. De aandelenbeurzen stortten ineen, mensen renden naar de banken om geld op te nemen dat er niet meer was en spontaan trad de deflatie in. De mensen die nog geld hadden, zagen binnen een paar uur de waarde van het geld volledig verdwijnen.

Hoe erg was de crisis nou? De crisis was behoorlijk. In de Verenigde Staten daalde het Bruto Nationaal Product met 40% in 1930 en dit was niet eens het meest getroffen land. Het ergst was het voor de arbeiders. Sociale voorzieningen waren er niet, met als gevolg dat de arbeiders volledig zonder inkomsten kwamen te zitten. De regering onder Hoover trad niet op. Zij rekenden op het werk van de economen, die stelden dat de economie zichzelf zou moeten herstellen. Aangezien de economie kromp met slechts 13% in 1933, werd gesteld dat dit klopte. De waarheid was dat het geld gewoon niet minder waard kon worden.

Roosevelt en zijn New Deal

Uiteindelijk was het Roosevelt die met zijn New Deal politiek het tij wist te keren. Hij investeerde in overheidswerken, waardoor nieuwe werkgelegenheid ontstond. Hij stak de VS diep in de schulden om zo weer meer inkomsten te kunnen krijgen en zijn aanpak werkte. Ook pakte Roosevelt de armoede op een directe manier aan, om zo meer controle te kunnen krijgen.

golden-gateDit was het moment waarop Amerika de leidende rol in de financiële wereld op zich kon nemen. Tijdens de Eerste Wereldoorlog had de VS al enorme bedragen uitgeleend waarmee het schuldeiser nummer één werd, maar nu het land als eerste uit de economische depressie wist te komen, kon het die rol met kracht bevestigen. Voor Nederland duurde het bijzonder lang voor het uit de crisis kwam overigens, omdat de regering besloten had om de gouden standaard vast te houden.